Herb and Spices (สมุนไพรและเครื่องเทศ)

สมุนไพร หมายถึง "ผลิตผลธรรมชาติ ได้จาก พืช สัตว์ และ แร่ธาตุ ที่ใช้เป็นยา หรือผสมกับสารอื่นตามตำรับยา เพื่อบำบัดโรค บำรุง ร่างกาย หรือใช้เป็นยาพิษ" หากนำเอาสมุนไพรตั้งแต่สองชนิดขึ้นไปมาผสมรวมกันซึ่งจะเรียกว่า ยา ในตำรับยา นอกจากพืชสมุนไพรแล้วยังอาจประกอบด้วยสัตว์และแร่ธาตุอีกด้วย เราเรียกพืช สัตว์ หรือแร่ธาตุที่เป็นส่วนประกอบของยานี้ว่า เภสัชวัตถุ พืชสมุนไพรบางชนิด เช่น เร่ว กระวาน กานพลู และจันทน์เทศ เป็นต้น

ความหมาย

คำว่า สมุนไพร ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525 หมายถึง พืชที่ใช้ ทำเป็นเครื่องยา สมุนไพรกำเนิดมาจากธรรมชาติและมีความหมายต่อชีวิตมนุษย์โดยเฉพาะ ในทางสุขภาพ อันหมายถึงทั้งการส่งเสริมสุขภาพและการรักษาโรค ความหมายของยาสมุนไพรในพระราชบัญญัติยา พ.ศ. 2510 ได้ระบุว่า ยาสมุนไพร หมายความว่า ยาที่ได้จากพฤกษาชาติสัตว์หรือแร่ธาตุ ซึ่งมิได้ผสมปรุงหรือแปรสภาพ เช่น พืชก็ยังเป็นส่วนของราก ลำต้น ใบ ดอก ผลฯลฯ ซึ่งมิได้ผ่านขั้นตอนการแปรรูปใด ๆ แต่ในทางการค้า สมุนไพรมักจะถูกดัดแปลงในรูปแบบต่าง ๆ เช่น ถูกหั่นให้เป็นชิ้นเล็กลง บดเป็นผงละเอียด หรืออัดเป็นแท่งแต่ในความรู้สึกของคนทั่วไปเมื่อกล่าวถึงสมุนไพร มักนึกถึงเฉพาะต้นไม้ที่นำมาใช้เป็นยาเท่านั้น

ลักษณะ

พืชสมุนไพร นั้นตั้งแต่โบราณก็ทราบกันดีว่ามีคุณค่าทางยามากมายซึ่ง เชื่อกันอีกด้วยว่า ต้นพืชต่าง ๆ ก็เป็นพืชที่มีสารที่เป็นตัวยาด้วยกันทั้งสิ้นเพียงแต่ว่าพืชชนิดไหนจะมีคุณค่าทางยามากน้อยกว่ากันเท่านั้น

พืชสมุนไพร หรือวัตถุธาตุนี้ หรือตัวยาสมุนไพรนี้ แบ่งออกเป็น 5 ประการ ดังนี้

1. รูป ได้แก่ ใบไม้ ดอกไม้ เปลือกไม้ แก่นไม้ กระพี้ไม้ รากไม้ เมล็ด
2. สี มองแล้วเห็นว่าเป็นสีเขียวใบไม้ สีเหลือง สีแดง สีส้ม สีม่วง สีน้ำตาล สีดำ
3. กลิ่น ให้รู้ว่ามรกลิ่น หอม เหม็น หรือกลิ่นอย่างไร
4. รส ให้รู้ว่ามีรสอย่างไร รสจืด รสฝาด รสขม รสเค็ม รสหวาน รสเปรี้ยว รสเย็น
5. ชื่อ ต้องรู้ว่ามีชื่ออะไรในพืชสมุนไพรนั้น ๆ ให้รู้ว่า ขิงเป็นอย่างไร ข่า เป็นอย่างไร ใบขี้เหล็กเป็นอย่างไร

สมุนไพร

Angelica โสมตังกุย

Basil
กะเพรา,โหระพา,ใบกระวาน

Bay leaf, Indian (tejpat) 

Boldo 

Borage 

เชอร์วิล

Chives 

กุยช่าย 

Cicely 

ผักชี 

Coriander, Bolivian 

ผักแพว 

ผักชีฝรั่ง 

เทียนแดง 

Curry leaf 

ผักชีลาว

 Epazote 

Hemp 

Hoja santa 

คาวทอง 

Hyssop 

Jimbu 

Kinh gioi (Vietnamese balm) 

ลาเวนเดอร์ 

สะระแหน่ 

ตะไคร้ 

Lemon myrtle 

Lemon verbena 

ผักแขยง 

Lovage 

Marjoram 

มินต์ 

Mugwort 

Mitsuba 

ออริกาโน 

พาร์สลีย์ 

Perilla 

Rosemary / โรสแมรี 

Rue 

Sage 

Savory 

Sanshō (leaf) 

Shiso / ชิโซะ 

Sorrel 

Tarragon 

Woodruff

เครื่องเทศ

เครื่องเทศ หมายถึง ส่วนต่างๆ ของพืชเช่น เมล็ด เปลือกเมล็ด ผล ผิวนอกของผล ใบ ราก ลำต้น ฯลฯ ที่ทำให้แห้ง แล้วนำมาเป็นเครื่องปรุงในอาหารเพื่อให้ได้รสชาติ สีสัน กลิ่น หรือคุณสมบัติอื่นๆ ที่ต้องการ ด้วยเหตุนี้เราจึงมีเครื่องเทศเป็นจำนวนมาก เช่น กระวาน กานพลู จันทน์เทศ ดีปลี ยี่หร่า หญ้าฝรั่นมะกรูด พริก พริกไทย อบเชย แม้กระทั่ง งา

เครื่องเทศมีปรากฏในหลายวัฒนธรรมมาตั้งแต่ครั้งโบราณ เครื่องเทศของไทยแต่เดิมอาศัยพืชผักที่ปรากฏเฉพาะในท้องถิ่นของเรา แต่เมื่อได้ติดต่อกับต่างชาติ ทำให้เรารับเอาเครื่องเทศจากชาติอื่นมาใช้ด้วย

ขึ้นชื่อว่าเครื่องเทศมีอยู่ 1 ชนิดที่ถูกกล่าวขานกันว่าเป็นราชาของเครื่องเทศนั้นก็คือพริกไทยมีรสชาติเผ็ดร้อนนิยมใช้กันเป็นเครื่องปรุงและเป็นส่วนประกอบในการทำอาหารชนิดต่างๆ

อย่างไรก็ตามในชาติตะวันตก ถือว่าเครื่องเทศเป็นองค์ประกอบสำคัญของอาหาร จึงมีการเดินทางเสาะหาเครื่องเทศจากทั่วโลก ทำให้เกิดการค้าเครื่องเทศขึ้นอย่างจริงจัง และเป็นสาเหตุหนึ่งของการเดินทางสำรวจโลกของชาติตะวันตก นอกจากนี้ยังก่อให้เกิด "เส้นทางสายเครื่องเทศ" ขึ้นอีกด้วย

เครื่องเทศ

Aonori (ground seaweed) 

Ajwain (bishop's weed) 

== 

Pimenta dioica

ออลสไปซ์ 

Amchoor (mango powder) 

เทียนสัตตบุษย์ 

โป๊ยกั้ก 

มหาหิงคุ์ 

การบูร 

เทียนตากบ 

อบเชยจีน 

มะม่วงหัวแมงวัน 

Chenpi 

---------------
Myristica 
จันทน์เทศ

Leeks

ต้นหอมญี่ปุ่น

Celery

ผักคื่นช่าย/ขึ้นฉ่าย 

Bay-Leaves

ใบกระวาน

กระวาน/กระวานเทศ 

กระวานไทย 

-------

Cinnamon

อบเชย

Clove 

กานพลู

Thyme

ไธม์

ผักชี 

Cubeb 

Basill

ยี่หร่า 

เทียนดำ 

Fennel / เม็ดยี่หร่า

Bunium persicum 

=====
Dill
ผักชีลาว 

Culantro 
ผักชีฝรั่ง

ผักชีล้อม 

ลูกซัด (พืช) 

กระชาย 

ข่า (พืช) 

Galangal, lesser 

กระเทียม 

ขิง 

เปราะหอม 

Golpar 

Grains of Paradise 

Grains of Selim 

Horseradish 

Juniper 

berry 

Kokum 

Korarima 

Lime, black 

ชะเอมเทศ 

Litsea cubeba 

จันทน์เทศ 

Mango-ginger 

Mahlab 

Mustard, black 

Mustard, brown 

Mustard, white 

Nigella (kalonji) 

Njangsa 

Pepper, alligator 

Pepper, Brazilian 

Pepper, chili 

Cayenne pepper Paprika 

Pepper, long 

Pepper, Peruvian 

Pepper, East Asian 

Pepper, Sichuan (huājiāo) 

Sanshō (berries, ground powder) 

Pepper, Tasmanian 

พริกไทย 

ทับทิม (ผลไม้) 

เมล็ดฝิ่น 

Radhuni 

กุหลาบมอญ 


Saffron

หญ้าฝรั่น 

เกลือ 

Sarsaparilla 

Sassafras 

งา (พืช) 

Shiso (seeds, berries) 

Sumac 

มะขาม 

Tonka bean 

ขมิ้น 

Uzazi 

วานิลลา 

Voatsiperifery 

วาซาบิ 

Yuzu (zest) 

ขมิ้นอ้อย 

Zereshk 

Zest